Haltdalen stavkyrkje

Den berande konstruksjonen består av fire kraftige svillbjelkar nede og fire oppe, som er bundne saman med hjørnestolpane (stavane). Dei nedre svillene har trapesforma tverrsnitt, medan dei øvre er rektangulære. Veggane mellom hjørnestolpane og svillene er fylte med ståande veggplankar. Alle delane er låste saman med kvarandre, noko som gjev ein særs stiv og solid konstruksjon. Både skip og kor har bratte saltak. Innvendig er takkonstruksjonen synleg, med skråband (kvartrundingar). Tidlegare hadde kyrkja svalgangar rundt alle ytterveggane. Spor i hjørnestolpane utvendig viser dette. Skipet hadde før to inngangar, ein mot vest og ein mot sør, medan koret hadde ein portal mot sør. Dendrokronologiske undersøkingar av årringar i delar av kyrkja viser at tømmeret vart felt mellom 1163 og 1170. Sidan ein ikkje har full prøveserie heilt ut til ytterkanten av treet, kan ein likevel ikkje fastsetje ein heilt nøyaktig byggjedato. Inne i kyrkja finst fleire originale symbol skorne inn i veggane, mellom anna eit likesida kors inni ein sirkel. Truleg var det opphavleg 12 slike vigslingskors. I 1604 vart veggane dekorerte med arabeskar og ein innskrift. Innskrifta i koret er tidlegare tolka som ei forteljing frå Lukasevangeliet og om kong Herodes, som lét Johannes døyparen verte halshogd. Haltdalen Stave Church har vorte teken ned, sett opp att, endra, reparert og flytta fleire gonger. Kjeldeopplysningar fortel om nedtaking og flytting i 1704. Då kyrkja vart bygd opp att, vart ho utvida med eit større skip. Det gamle skipet vart då kor, og det tidlegare koret vart sakristi. I 1883 vart kyrkja igjen teken ned og flytta til Trondheim. Sidan vestveggen ikkje hadde overlevd den førre utvidinga, vart bygningsdelar og portal frå den rivne Ålen stavkyrkje nytta. I 1937 vart kyrkja på nytt demontert og flytta til Sverresborg Trøndelag folkemuseum. Etter utbrotet av World War II i 1940 vart kyrkja teken ned for å vernast og lagrast trygt. I 1949 vart kyrkja sett opp for siste gong på staden der ho står i dag. I 2015 vart Haltdalen Stave Church restaurert av Riksantikvaren som del av stavkyrkjeprogrammet.