Høyjord stavkyrkje

Kyrkja vart bygd i to fasar. Koret stammar frå siste halvdel av 1100-talet og er oppført i romansk stil. Golvplankane i koret har vorte daterte til 1159–1160. Rundt 100 år seinare vart skipet bygd i gotisk stil. Kring 1700 vart svalgangane fjerna, og kyrkja fekk utvendig kleding, noko som effektivt skugga for den opphavlege stavkyrkjestrukturen. Interiøret vart kledd med panel i 1849–1850, slik at den opphavlege stavkyrkja vart liggjande skjult og i stor grad gløymd i nesten 100 år. Koret var ein gong rikt dekorert. Dei opphavlege dekorasjonane som let seg tyda, har vorte varsamt restaurerte. Medaljongane under korvelvet har vorte måla opp att med utgangspunkt i dei opphavlege fargane og mønstra. Motiva på sørsida viser scenar frå Det nye testamentet, medan motiva på nordsida viser scenar frå Det gamle testamentet. Altaratavla stammar frå om lag 1630–1660. På kyrkjeveggene finst det ein serie vigslingskrossar. Tradisjonelt skal det vera tolv, men nokre reknar ein med har gått tapt under tidlegare restaureringar. Dei små opningane øvst utan glas var dei opphavlege vindaugo. I 1848 vart desse erstatta med større, høge og smale vindaugo som var typiske for kyrkjearkitekturen på den tida. Desse vart ståande i rundt 100 år, før dei under restaureringa mellom 1948 og 1953 vart erstatta med dei vindaugo me ser i dag. Alf Erlingsson, kjend som «Mindre-Alv» og som truleg var ein jarl, gav ein sjeldan vindfløy av bronse til kyrkja rundt 1250. Ein trur at denne opphavleg stod på vikingskipet hans, og at ho seinare tente som vindfløy på kyrkja i fleire hundreår. Fløyen som i dag står på spiret, er ein kopi laga i 2014, utført i kopar og belagd med 24-karats bladgull.